[Logistics Masterclass #2] Transportation: Đừng chở gió - Bài toán tối ưu vận tải

Chi phí vận tải (Transport Cost) thường chiếm 50-60% tổng chi phí Logistics. Cắt được chi phí này là lãi ròng tăng ngay lập tức. Nhưng cắt kiểu gì?

Kẻ thù số 1: Chở gió (Empty Backhaul)

Xe tải chở hàng từ Sài Gòn đi Nha Trang bán. Lúc đi thì đầy ắp (Full Truck Load). Lúc về thì thùng xe trống rỗng. Nhưng tiền xăng, tiền tài xế, tiền cầu đường vẫn phải trả đủ cho cả 2 chiều. Đó là lãng phí khủng khiếp.

Giải pháp 1: Kết hợp (Collaboration)

Ngày xưa Hải làm cho một công ty FMCG. Xe mình chở hàng ra miền Trung. Thay vì chạy xe không về, bên Hải liên hệ với một công ty vật liệu xây dựng ở miền Trung cần chuyển hàng vào Nam. Hai bên bắt tay nhau (Backhaul sharing). Thế là chi phí giảm được 30% cho mỗi bên. Đừng đi một mình, hãy đi cùng nhau.

Giải pháp 2: Milk-run (Vắt sữa bò)

Thay vì mỗi nhà cung cấp chở hàng lẻ tẻ đến kho của mình (vừa tốn xe, vừa kẹt cổng kho), Hải cho 1 chiếc xe tải lớn của mình chạy một vòng qua các nhà cung cấp A -> B -> C để gom hàng, rồi đem về kho. Giống như đi vắt sữa từng con bò vậy.

Kết quả: Tăng độ đầy thùng xe (Load Factor), giảm số lượng chuyến xe (Trip reduction), và quan trọng nhất là mình chủ động được thời gian hàng về.

Làm Logistics không phải là thuê đại cái xe tải là xong. Đó là cả một bài toán quy hoạch tuyến tính (Linear Programming) mà đôi khi phải dùng đến AI mới giải nổi.